Het Lied van de Stilte
  
 
   Jan Kortie over Het Lied van de Stilte.
 

Retraites zijn van alle tijden. Mensen willen af en toe de stilte opzoeken, zich even terugtrekken uit drukte, verwachtingen, verplichtingen en vertrouwde patronen. De behoefte daaraan, om niet te zeggen: de noodzaak ertoe is in onze dagen misschien nog wel groter dan ooit.

Onze wereld is op zoek naar nieuwe vormen. Op allerlei gebied. Ook op het gebied van spiritualiteit, van religie, van beleving van het mystieke. We zoeken nieuwe heilige plaatsen, nieuwe tempels. Nieuwe ruimte.

Omdat de grote vragen, de grote mysteries van het leven ons mensen altijd weer bezig blijven houden.

Het mysterie van leven en dood.
Het mysterie van goed en kwaad.
Het mysterie van schaamte en onschuld.

Het mysterie van liefde en angst.
Het mysterie van jij en ik.
Het mysterie van samen en alleen.
En de eeuwige vraag: wie ben ik? En wat is nu de roep van mijn ziel?

Alleen.
Wie naar een retraite gaat trekt zich terug om ruimte te creŽren voor zichzelf. Eigenlijk is dat een basisbehoefte van ons mensen: ruimte voelen voor je eigen vragen, voor je eigen autonomie, je individualiteit, je vitaliteit. We kiezen er dan voor om juist even af te zien van contact, om te voelen hoe het is om genoeg te hebben aan onszelf. Daarin komen we van alles tegen, en dat heten we welkom. Soms is dat eenzaam, en op andere momenten is het juist diep vervullend.

En samen.
Je kunt je voor een retraite volstrekt afzonderen, als een kluizenaar. Maar die keuze maken we hier niet. We zoeken elkaar op om samen dit proces door te maken. Stil naast elkaar zijn is een andere ervaring dan in je eentje de woestijn intrekken. Onze gezamenlijke focus creŽert een bedding, en kan ieders eigen proces versterken. En ja, we kunnen samen zingen!  

Het mysterie
We komen natuurlijk allemaal voor iets anders. We hebben ons eigen levensverhaal, onze eigen vragen, onze eigen verlangens, onze eigen hoop. En we komen natuurlijk ook allemaal voor hetzélfde. We komen om ons (weer) te verbinden met het onbevattelijke wonder van het bestaan, met het wonder dat we zelf zijn. Met onze essentie, met onze ziel. Met de dimensie die ons aardse bestaan overstijgt. Het gaat om het onbegrijpelijke, het mysterieuze, mystieke; woorden die verwijzen naar iets waarvan we voelen en weten dat het bestaat en dat groter is dan we kunnen snappen.

Zo komen we uit op wat ons in deze fase van ons mens-zijn te doen staat: leven in soevereiniteit én in ontzag. Leven in autonomie én in verbinding. Durven leven zonder toestemming én durven buigen voor of juist uitreiken naar het Hogere.
Dat is een spannende opgave, waarover veel te leren valt. Dat willen we doen in onze retraites. Of eigenlijk: dat willen we ervaren. En daar hebben we twee manieren voor die allebei grandioos zijn en elkaar enorm versterken: zingen en stil zijn. De combinatie van die twee is fascinerend, wonderbaarlijk en heilzaam.

 

 


Zingen
Ieder mens wil zingen, in wezen. Misschien kun je het heel goed. Misschien niet. Je komt er mogelijk je worsteling in tegen, je onvolmaaktheid. En je kostbaarheid.

Jij bént eigenlijk muziek. Je bent energie, je bent trilling. Jouw trilling is wezenlijk in harmonie  met al wat leeft, hij komt uit dezelfde bron voort. Je bent onderdeel van de ene, kosmische symfonie. Je bent dus muziek!  Natuurlijk, je raakt soms het contact ermee kwijt. Maar je kunt er ook altijd weer naar terug. Dat betekent: terug naar jouw lied. Behalve jij weet niemand hoe het is om jou te zijn. Niemand kent jouw muziek, jouw trilling, zoals jij die kent, zoals jij die bent. Iets in jou Ė je ziel, je spirit, je essentie, hoe we het ook noemen - roept vanbinnen, of fluistert. Wat is jouw bijdrage aan het grote lied van dit leven?

Je kunt zingen, je wil zingen, ja, je moet zingen. Zingen is de manier bij uitstek om de verbinding tussen hemel en aarde te ervaren. Om te ervaren dat jij die verbinding bént. Want jij bent aards én je bent hemels. Je bent onderdeel van het onmetelijke geheel, een klein, maar onmisbaar en origineel onderdeel. Origineel, dat betekent: oorspronkelijk. Verbonden met de oorsprong, de bron. Het mysterie.    

Stilte
Er zijn heel veel soorten stilte. Er is ongemakkelijke stilte. Er is saaie of zelfs nare stilte. Er is verwachtingsvolle stilte. En er is ook zoiets als verheven stilte. De stilte waarin je als het ware opgetild wordt, waarin je je verbonden voelt, met anderen, of met iets mysterieus, iets heiligs.

Daarbij past het woord devotie. Voor sommige mensen is dat een beklemmend woord, dat de klank heeft van opgelegde plechtigheid, verplichte heiligheid. Maar in wezen is devotie: ontzag voor het mysterie. Dat ontzag kan ieder mens als vanzelfsprekend voelen, we hoeven daarvoor eigenlijk alleen maar naar de sterrenhemel te kijken, of naar een zonsondergang, naar een oude boom, een eend met acht kleintjes. Of in mooie muziek op te gaan. Al die schoonheid kan ons eenvoudig stil maken en vervullen met ontzag.

 


Devotie én dynamiek
Die devotie is geen uitzonderlijke ervaring die slechts voor weinigen is weggelegd, ze is eigenlijk voor iedereen een noodzakelijk element voor een vervuld leven. Niet dat je de hele dag ervoor hoeft in te ruimen, we hoeven niet allemaal monnik te zijn. Maar af en toe, ja, dat moet wel. We willen met onze retraite-activiteiten ruimte scheppen om ons daarvoor te openen. We inspireren ons gezang door stil te zijn. En we verdiepen de stilte door ons gezang.

We komen bijna vanzelf terecht in devotie. Maar zwaar wordt het niet, we hechten eraan om steeds weer lichtheid in dat geheel te ervaren. Stilte is gebaat bij een glimlach om de lippen. Het zingen speelt daarin een belangrijke rol, juist ook omdat het zingen soms uitbundig en dynamisch wordt.